The exercises of lesson 17
Exercise 17a.
śaṅkaraḥ, kukkaraḥ, sapta, mātaṅgaḥ, mallikā, plūta, rañjanam, ullaṅghanam, uccāraṇam, bakkati, aṅkaḥ, aṅgaḥ, līḍhvā, svapnaḥ, yācñā, bhinna, gaṅgā, utpanna, śaṅkhaḥ, lupta, maṅgalam, lukkāyate, kiñcit, āśaṅkā, cañcala, āsanna, suptiḥ, phullati, mūlyam namaste kṛtvā satpuraṣaḥ pakṣibhistulyam kalyāṇam āśritya gṛhasthaḥ labdhvā tatpadam aṣṭa dhvaniḥ lipset svatvam parityāgaḥ matasya matsya, jitvā.
Exercise 17b.
उच्चस्वरेण – भवेन्नरः –– श्रीलङ्का – पञ्चदशी – किन्नरः – उच्चैः – आङ्गुलः – गुप्तचरः - आपन्न – प्लवनम् – वस्तुमिच्छामि – काञ्ची – फुल्लपूरः – न्यायः – उष्णम् – पुण्यम् – दृष्टिः – इच्छन्ति – अभ्यासः – तत्रैव – जग्ध – स्थास्यन्ति – नास्ति – शून्यम् ।
Exercise 17c.
prakāśaḥ, candraḥ, drutam, srotaḥ, vratam, namra,
prītiḥ, mriyate, sūryaḥ, kāryam, varṣam, karmī, karṇaḥ, dīrgha, rāṣṭram, dravyeṣu, vargeṣu, vyāghraḥ, bhartrā, āśīrvādaḥ.
Lesson 18.
Some important more complicated combinations
क्त (kta) =
क् (k) +
त (ta)
त्त (tta) =
त् (t) +
त (ta)
द्ग (dga) =
द् (d) +
ग (ga)
द्द (dda) =
द् (d) +
द (da)
द्ध (ddha) =
द् (d) +
ध (dha)
द्म (dma) =
द् (d) +
म (ma)
द्य (dya) =
द् (d) +
य (ya)
द्व (dv) =
द् (d) +
व (va)
श्च (śca) =
श् (ś) +
च (ca)
श्व (śva) =
श् ( ś) +
व (va)
श्ल (śla) =
श् (ś) +
ल (la)
ह्ण (hṇa) =
ह् (h) +
ण (ṇa)
ह्न (hna) =
ह् (h) +
न (na)
ह्म (hma) =
ह् (h) +
म (ma)
ह्य (hya) =
ह् (h) +
य (ya)
ह्ल (hla) =
ह् (h) +
ल (la)
ह्व (hva) =
ह् (h) +
व (va)
Combination with more than one consonant:
क्त्य (ktya) =
क् (k) +
त् (t) +
य (ya)
त्त्व (ttva) =
त् (t) +
त् (t) +
व (va)
स्त्र (stra) =
स् (s) +
त् (t) +
र (ra)
प्स्न्य (psnya) =
प् (p) +
स् (s) +
न् (n)
य (ya)
Frequency of use.
Here are the 50 most used consonant combinations in Sanskrit. They are numbered consecutively. It is useful to remember them.
1.
प्र 2.
त्र 3.
स्त 4.
स्य 5.
श्च 6.
न्त 7.
र्व 8.
क्ष 9.
र्म 10.
त्व
11.
त्त 12.
न्य 13.
द्ध 14.
व्य 15.
द्र 16.
श्र 17.
द्य 18.
क्र 19.
द्र20.
न्न
21.
र्थ 22.
ष्ट 23.
क्त 24.
स्व 25.
ज्ञ 26.
ब्र 27.
ण्ड 28.
ष्ठ 29.
र्त 30.
च्छ
31.
र्ष 32.
श्व 33.
ष्य 34.
र्ण 35.
त्स 36.
श्य 37.
भ्य 38.
ह्म 39.
न्म 40.
स्त्र
41.
ध्य 42.
न्द 43.
न्व 44.
प्त 45.
न्द्र 46.
न्ध 47.
र्ज 48.
ह्य 49.
म्य 50.
ङ्ग
Source
http://www.sanskritweb.net/itrans/itmanual2003.pdf
Exercise 18a.
Read and transliterate the above mentioned combinations.
Exercise 18 b.
Read the following Sanskrit conversation.
शशिवर, शशिवर ! द्वारमुद्घाटय ! वयं स्वधनमिच्छामः। अद्य धनं विना नैव प्रतिगमिष्यामः। रे धनचोर, दरिद्राणां सेवक, अस्माकं धनं प्रतिदेहि ! किं स आगच्छति न वा ? तूष्णीं तिष्ठत। किमपि श्रूयते अन्तरे। किं द्वारमुद्घाटयेयम् ? गृहस्यान्तरे मन्त्रिपत्नी स्वपतिं ब्रवीति किं द्वारमुद्घाटयेयम् ? नहि नहि मोद्घाटय ते धनमिच्छन्ति, गृहे तु धनं नास्ति, किं कुर्यामधुना? द्वारमुध्घाट्य कथय ते सप्ताहात्परमागच्छेयुरिति। सप्ताहात्परं कुतो धनं प्राप्स्यसि तत्परं द्रक्ष्यामः।
Devanagari numerals.
Our so-called “Arabic” numerals are derived from the Devanagari numerals. The zero is an Indian invention.
१ (1)
२ (2)
३ (3)
४ (4)
५ (5)
६ (6)
७ (7)
८ (8)
९ (9)
० (0)
२००७ (2007)
१९७५ (1975)
७६ (76)
९८२३(9823)
Hunderd tousand is in Indian English a lac. In Sanskrit
लक्षम् (lakṣam)
१,००,०००
Ten million is a crore. In Sanskrit
कोटिः (koṭiḥ)
१,००,००,०००
Exercise 18 c
Numerals
१६ - २९ – ७५ – ८८ – ९१ – ४५ – १२८ – ३६९ – ८७० - १७,६६,५४२ - ९०,८८,३४२ - ३४,२९,०५४ - ४५,६७,३२६